Rola pedagoga
W związku z tym faktem pedagog musi nie tylko orientować się, czy istnieją już w dziecku potrzeby mogące być punktem wyjścia danej formy uczenia się, a więc może wytworzyć się zainteresowanie wokół tej nauki, lecz musi on ewentualnie usiłować wzbudzić w danym wypadku zainteresowanie nowe, czyli stworzyć potrzebę, której jeszcze nie było. Tworzenie potrzeb jest doniosłą sztuką pedagogiczną, która wymaga oparcia na odrębnej wiedzy. Albowiem nowe potrzeby nie mogą być tworzone w próżni i z niczego. Będą to z reguły potrzeby pochodne, a więc takie, które mogą być uformowane z potrzeb już istniejących, .bardziej pierwotnych, w drodze "pączkowania" umiejętnie kierowane przez pedagoga. W zakończeniu tego rozdziału rozpatrzymy jeszcze pytanie, czy nie istnieje w człowieku "czysty" popęd (instynkt) do uczenia się, który nie opierałby się na jakiejś innej potrzebie, na innym jakimś popędzie. Oczywiście, taki rodzaj uczenia się, którego celem byłoby tylko nauczenie się i nic więcej poza tym, nie mógłby być regułą.